|
|
|
Ulser Neden Olur Belirtileri Mide Hakkinda |
|
|
 |
 |
Okunma |
|
20 |
Ülser Nedenleri, Kimler Niçin Ülser Olur, Ülser Hakkında
Bir
ülserin meydana gelmesi için uygun koşullar nelerdir? Bu soruyu
yanıtlayabilmek için, dünyanın ve ülkelerin çeşitli bölgelerinde, hatta
aynı kasaba ya da köyde yaşayan bireyler arasındaki peptik ülser
sıklıklarını incelememiz gerekir. Buna ek olarak, geçmişte meydana
gelen sıklık farklılıklarını da incelememize katmalıyız. Tıbbi
sorunları bu yönden inceleyen bilime epidemiyoloji denir ve bilgi
edinmede büyük yararı olmuştur.
Belki de en kayda değer
değişiklik, tarihin çeşitli dönemlerindeki sıklıklardır. Eski kayıtlar
çok güvenilir olmamakla birlikte, örneğin İngiltere'de onsekizinci ve
ondokuzuncu yüzyıllarda duodenal ülserlere çok seyrek rastlanmasına
karşın, gastrik ülserlerin çok daha yaygın oluşu ve genç kadınlarda
daha sık oluşmasına ait bilgiler kesin gibi gözükmektedir. Yirminci
yüzyıla geçişle birlikte iki değişiklik meydana geldi. Birincisi;
duodenal ülserler erkeklerde kadınlara oranla üç kat daha sık olmak
üzere daha çok görülmeye başlandı. İkincisi de, görece daha çok azalan
gastrik ülserler daha ileri yaş gruplarına kaydılar. Şimdiki durumda
duodenal ülserler gastrik ülserlerden daha yaygındırlar ve gastrik
ülserlerde cinsiyet farkı daha az önemli olmakla birlikte erkeklerde
kadınlara oranla daha fazladır. Genel olarak, peptik ülserler ve
özellikle de gastrik ülserler yaşlı kimselerde daha sıktır.
Coğrafi
farklılıklar da vardır. Örneğin Britanya Adası'nda, duodenal ülserler,
İngiltere'nin güneyine oranla İskoçya'da hem daha yaygın hem de
hastalık seyri bakımından daha ağırdır. Hindistan ve Afrika'da,
bölgeler arası farklılıklar beslenme biçimindeki değişikliklerle
bağıntılıdır. Örnek olarak, Hindistan'ın ana enerji kaynağı olarak
buğday yerine pirinç yenen yörelerinde duodenal ülser oranı yüksektir.
Buğday besinsel lifler (posalı) açısından zenginken, pirinç değildir.
Genel olarak bakıldığında, giderek kentsel yaşama eğiliminin
artmasının bu değişikliklere neden olduğu söylenebilir ve belki de,
kentleşme İngiltere'de daha erken dönemde yaşandığı için, peptik
ülserler diğer yörelere göre burada daha önce yaygınlaştı. Ancak, bir
kent içinde de, farklı yaşam düzeyindeki insanlar arasında
farklılıklar vardır. Zaman zaman peptik ülserin daha varlıklı
kesimlerin hastalığı olduğu savı ortaya atılmışsa da, bu 50 yıl önceki
duodenal ülserler için geçerli olabilir. Artık günümüzde bu böyle
değildir; peptik ülser her çeşit insan için tehdidini sürdürmektedir.
En azından, yoksul insanlar hem gastrik hem de duodenal ülserlere daha
fazla adaydırlar.
İçki ve sigara alışkanlığı
Yukarıda
belirtilen değişiklikler, içki ve sigara içme alışkanlıkları
arasındaki farklılıklardan kaynaklanabilir mi? Kesin bir şey söylemek
güç. Bütün doktorların aynı görüşte olmamasına karşın, genel kanı,
toplu olarak tüm sigara içenlerin, kullanmayanlara göre iki kat daha
peptik ülser olasılığı ile karşı karşıya oldukları yolundadır. Normal
kabul edilen düzeylerde alkol kullanımı ülser sıklığı üzerinde etkili
değildir; ama, aşırı içenler ve özellikle de karaciğer sirozu olanlar
ülsere yatkındırlar. Birçok doktora göre, daha önce meydana gelmiş
olan ülserler içki ve sigaranın etkisiyle daha kolay kanamaktadırlar.
Ayrıca, hem iyileşmeleri geç olmakta, hem de başka tıbbi sorunlara
(komplikasyonlar) yol açmaları daha olasıdır.
Ülser Beslenme
Bazı
kişiler, belli yiyeceklerin midelerine dokunduğunu söylerlerse de,
ülser yapıcı besinlerle ilgili pek bulgu yoktur. Daha önce de
belirtildiği gibi, daha çok posalı gıda ile beslenen Hindistan ve
Afrika'daki insanlarda ülser daha azdır. Fakat böyle bir özelliğe
dünyanın diğer bölgelerinde rastlanmadığı gibi, posalı besinler alan
bireylerin ülserden korunacağına ilişkin herhangi bir kanıt da yoktur.
ABD'de yapılan bir araştırmada kahve ve Coca-Cola'yı çok içen
öğrencilerin, ilerki yaşlarında daha çok ülser oldukları
gösterilmiştir. Ama çayın ve alkolün benzer etkisi saptanamamışken,
sütün koruyucu bir etki yarattığı izlenimi de edinilmiştir.
Ancak,
bu farklılıkların hiçbiri ülser oluşumunu açıklamaya yetmemektedir ve
yiyeceklerinizi ayarlayıp baharat kullanmamanın ülserden koruduğunu
söylemek için de yeterli tıbbi bilgiden yoksunuz. Bazıları, düzensiz
öğünleri sorumlu tutar. Bu, sindirimi bozsa da, ülser meydana getirmek
için yeterli değildir.
Stres
Ülser
İçin, Birçok ülser hastası sorunları için stresi sorumlu tutar.
Duygusal sorunlar, ekonomik sıkıntılar yada veremin alevlenme dönemleri
bazı insanlarda sindirim bozukluğuna yol açabilir, ancak peptik ülsere
neden olup olmadığı kesin değildir. Bedeni, eyleme hazır hale getirmek
için salgılanan "saldırı ya da kaçma" hormonu adrenalin, midede asit
salgılanmasını artırarak mide kaynamasına sebep olur. Ayrıca, fiziksel
olarak hasta olmak gibi çok ağır stresler de mide veya duodenumda akut
ülserler meydana getirebilir. Ancak, ağrı ve kanama yapan akut
ülserler, kronik peptik ülserlere göre hem daha yüzeysel gelişir hem
de daha hızlı iyileşirler.
Daha önce değinildiği gibi, gelici gidici
niteliktedir ve stres ülser hastasının yeni bir hecme geçirmesine
neden olabilir. Fakat, yaygın olarak sanıldığı gibi "ülser kişiliği"
yoktur ve ülserli kimselerin daha çok stres ile karşı karşıya kalıp,
psikolojik olarak daha dertli oldukları da doğru değildir.
Kalıtım
Peptik
ülserler bazı ailelerde daha çok görülmekle birlikte, kalıtsal olarak
doğrudan aktarılmazlar. Birtakım nitelikler, ülser geliştirmek
yönünden taşınsa da, yüzde yüz etkili ülser genleri yoktur. Uygun
koşulların bir araya gelmesi ile herkeste ülser meydana gelebilir.
Aynı biçimde bol ülserli bir soydan gelen bir kimsede de ülser oluşup
oluşmayacağı söylenemez.
Ülserler, aile eğiliminin yanı sıra tip
yönünden de aktarılırlar. Yani, eğer sizde bir ülser gelişirse, bunun
tipi büyük olasılıkla atalarınızdan veya anne-babanızdan birinin ülser
tipi ile aynıdır. Ancak yine de, aile içinde neyin aktarıldığı tam
belli değildir. Tıbbi araştırmacılar 'O' kan grubu kişilerin ülser
komplikasyonlarına biraz daha yatkın olduğunu ortaya çıkardılar. Bu
kimselerde kanama ve delinme gibi komplikasyonlar daha sık olup,
mideden salgılanan pepsinojen de bir etken olabilir. Ancak, aile
eğilimini tek bir etken açıklayamamaktadır ve unutulmamalıdır ki
beslenme biçimi, alışkanlık ve ekonomik sorunlarda kalıtsal olmadıkları
halde aile içinde aktarılırlar
Ülser Belirtileri, Ülser Teşhisi ve Tanısı
Peptik
ülser, mukozada bulunan ve daha alttaki doku katmanına uzanan derin bir
oyuktur. Seroza adı verilen en dış katman genellikle sağlam kalır,
ancak harap olduğu durumda, yani delindiğinde buna per-fore ülser
denir. Eğer kan damarları da zarar görürse kanama meydana gelir. Bu iki
komplikasyon da önemli olup, daha sonra anlatılacak belirtilere yol
açarlar. Biz önce komplikasyonsuz peptik ülserin belirtilerinden söz
edip, doktorunuzun nasıl tanı koyduğunu ele alacağız.
|
 Rastgele
Son Eklenenler
|
|
Aids Kanserler Kaposi Sarkomu Lenfomalar
H Harfi Rüya Tabirleri
Cevizli Ay Çöreği
Prinç Salatası
Menopoz Hakkinda Tip Terimleri
|
Kim Sevdi Seni Benim Kadar
Kendine İyi Bak
Oğlak Burcu
Kova Burcu
Balık Burcu
|
|
